وات متر دستگاهی است که مقدار توان الکتریکی را اندازه گیری می کند. این دستگاه در مدارات الکتریکی کاربرد دارد و از آن برای اندازه گیری پارامترهای شبکه برق تک فاز استفاده می شود. همچنین این محصول دارای خروجی رله به جهت کنترل و خروجی ارتباط آن با کامپیوتر می باشد. وات متر متشکل است از 2 عدد سیم پیچ که یکی از آن ها جریان مصرف کننده را عبور می دهد و دیگری با مصرف کننده به صورت موازی بسته خواهد شد.
انواع وات متر:
اگرچه اساس کار تمامی مدل های وات متر اندازه گیری توان است، اما وات متر ها به دو صورت کلی وات متر های دیجیتال و آنالوگ در بازار موجود هستند.
وات متر آنالوگ :
وات متر های آنالوگ از لحاظ تکنولوژی ساخت، قدیمی بوده و از دو سیم پیچ ساخته شده است که یک سیم پیچ آن ثابت است (سیم پیچ جریان)؛ این سیم پیچ با تعداد دور کم و با قطر زیاد در مدار وجود دارد. و سیم پیچ بعدی، یک سیم پیچ متحرک است که به سیم پیچ ولتاژ معروف است. سیم پیچ ولتاژ هم با تعداد دور زیاد و قطر کم در مدار موجود است. سیم پیچ جریان به صورت سری و کویل ولتاژ به صورت موازی در مدار بسته می شود.
وات متر آنالوگ، در مدل تابلویی و سایز های متنوع جهت اندازه گیری توان اکتیو و راکتیو در موج های سینوسی و غیر سینوسی تولید گردیده اند. وات متر های آنالوگ بوسیله یک قاب شیشه ای مقاوم از جنس پلی کربنات حفاظت می شوند و در مدل های 90 و 240 درجه و در سایزهای متنوع ارائه می شوند.
از ویژگی های مهم وات متر های آنالوگ می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- امکان تعویض صفحه مقیاس
- دارای مقیاس خطی
- قابلیت تعویض آسان شیشه و قاب
>> برای اطلاع از قیمت ها و نحوه خرید انواع وات متر از مجموعه تکنیکس الکترونیک با شماره های درج شده تماس حاصل نمائید. <<
وات متر دیجیتال :
وات متر دیجیتال، جهت اندازه گیری و نمایش توان اکتیو و راکتیو مورد استفاده قرار می گیرد و در انواع مدل های ریلی و تابلویی عرضه می گردد. وات متر های دیجیتال در دو ابعاد و توان های مختلف تولید و در شبکه های تک فاز و سه فاز استفاده می شوند. وات متر های جدید، تولید شده از نوع دیجیتالی هستند که در هر لحظه از زمان از پارامتر ولتاژ و جریان نمونه برداری می کنند و با ضرب این دو مشخصه توان را نشان می دهند.
در این وات متر ها برای اندازه گیری توان مصرف کننده ها با توان زیاد از ترانس CT جریان و برای اندازه گیری ولتاژ بالا از ترانس PT همراه استفاده می شود. قابل ذکر است که، واحد توان در استاندارد های بین المللی وات است از این واحد برای توان های بالا کیلو وات و مگاوات و برای توان های کوچک از واحدهایی مانند میلی و میکرو وات استفاده می شود. در بازار مدل هایی از دستگاه توان سنج یا همان وات متر موجود است که به وات متر کلمپی، وات متر پریزی و وات متر RF معروف هستند.
وات متر پریزدار :
این مدل وات متر برای اندازه گیری انواع پارامتر های توان تک فاز و سه فاز از جمله: توان مصرفی، توان اکتیو، جریان و ولتاژ AC/DC و هارمونیک ها استفاده می شود. علاوه بر این با استفاده از این دستگاه می توان مواردی مانند حفاظت از جریان بیش از حد، توانایی محاسبه قیمت برق، کنترل زمان واقعی برق متناوب و …. را بررسی و کنترل کرد.
وات متر کلمپی :
به منظور اندازه گیری جریان در مدار های الکتریکی از آمپر متر استفاده می شود. همانطور که می دانید برای قرار دادن آمپر متر باید آن را به صورت سری در مدار قرار داد؛ یعنی باید سیم حامل جریان را قطع کرد و آمپرمتر را به صورت سری در مدار قرار داد. این امر همیشه قابل انجام نیست و در برخی مدارات نمی توان آمپرمتر را سری در مدار قرار دهیم به همین دلیل از وات متر کلمپی استفاده می شود. درواقع وات متر کلمپی از یک انبرک با یک یا دو فک متحرک تشکیل شده است که فک ها قابل باز شدن هستند و سیم حامل جریان در بین فک ها قرار می گیرد. با انجام این کار و قرار گرفتن سیم حامل جریان در وات متر کلمپی، می توان مقدار جریان را مشاهده کرد.
نصب وات متر :
به منظور نصب یا سیم بندی وات متر ابتدا باید نوع آن را مشخص کنید. منظور از نوع در این بخش، تک کاناله یا چند کاناله بودن دستگاه است. وات متر های آنالوگ و تک کاناله دارای دو ورودی مستقل جریان و ولتاژ هستند. درواقع با این دو ورودی میزان ولتاژ، جریان و اختلاف فاز بین آن ها محاسبه می شود. در وات متر پس از اندازه گیری ولتاژ، جریان و اختلاف فاز، مقدار نهایی توان با عقربه یا به صورت دیجیتال نمایش داده می شود. در نظر داشته باشید که میزان ولتاژ و جریان در کسینوس وات متر مهم نبوده و فقط اختلاف فاز نمایش داده می شود. از آنجایی که اختلاف فاز در یک مدار می تواند سلفی یا خازنی باشد در انواع وات متر عدد 1 در وسط و مقادیر منفی و مثبت در طرفین آن هستند.
سیم بندی وات متر، با توجه به مدل و برند ممکن است متفاوت باشد ولی تمام آن ها دارای ورودی ولتاژ و جریان هستند. ورودی جریان می تواند به صورت مستقیم و یا توسط ترانس جریان قرار گرفته باشد. در مدارهای سه فاز می توان از روش های مختلف مانند سه وات متری یا دو وات متری برای اندازه گیری توان مجموع استفاده کرد. این روش ها پیچیدگی خاص خود را داشته و نیاز به جمع کردن مقادیر نمایش داده شده دارند. به عبارت دیگر در روش دو وات متری و سه وات متری مقدار نمایش داده شده در هر دستگاه میزان توان اکتیو کل نخواهد بود. بهترین پیشنهاد برای اندازه گیری توان در شبکه های سه فاز استفاده از پاورمتر و پاور آنالیزرهای دیجیتال است. این دستگاه ها دارای چندین ورودی ترانس جریان و ولتاژ بوده و قادر به اندازه گیری هستند.

کاربرد وات متر
وات متر (Wattmeter) دستگاهی است که برای اندازهگیری توان (توان الکتریکی) در سیستمهای الکتریکی استفاده میشود. این دستگاه معمولاً در مدارهای جریان متناوب (AC) و یا جریان مستقیم (DC) به کار میرود و بهطور خاص برای اندازهگیری مقدار انرژی مصرفی یا تولیدی در یک سیستم الکتریکی طراحی شده است. کاربردهای اصلی وات متر عبارتند از:
اندازهگیری توان مصرفی یا تولیدی
- وات متر برای اندازهگیری توان مصرفی در دستگاهها یا ماشینآلات صنعتی، تجهیزات خانگی، یا حتی شبکههای برق استفاده میشود. این اطلاعات میتواند برای مدیریت انرژی، بهینهسازی مصرف انرژی و کاهش هزینهها مفید باشد.
اندازهگیری توان در سیستمهای برق AC و DC
- در سیستمهای جریان متناوب (AC)، وات متر میتواند توان واقعی (Active Power)، توان ظاهری (Apparent Power) و توان راکتیو (Reactive Power) را اندازهگیری کند.
- در سیستمهای جریان مستقیم (DC)، وات متر معمولاً برای اندازهگیری توان خروجی منابع انرژی مانند پنلهای خورشیدی، باتریها و منابع دیگر استفاده میشود.
کنترل مصرف انرژی
- وات مترها در سیستمهای کنترل انرژی در صنعت و ساختمانها برای نظارت بر مصرف انرژی در زمانهای مختلف استفاده میشوند و میتوانند به شناسایی الگوهای مصرف و بهینهسازی استفاده از منابع انرژی کمک کنند.
بررسی عملکرد ماشینآلات و تجهیزات
- در آزمایشگاههای تحقیقاتی و در صنایع، وات متر برای بررسی عملکرد ماشینآلات و تجهیزات و همچنین برای ارزیابی بهرهوری انرژی به کار میرود.
پایش شبکههای برق
- در شبکههای توزیع برق، از وات متر برای نظارت بر توان منتقلشده و توزیعشده در سیستمهای مختلف استفاده میشود، که به کنترل بهتر و جلوگیری از اضافهبار کمک میکند.
سرویس و تعمیرات
- برای عیبیابی و تعمیرات در دستگاههای الکتریکی و الکترونیکی، وات متر میتواند به تعمیرکاران کمک کند تا مصرف انرژی و عملکرد صحیح سیستمها را بررسی کنند.
طراحی و مهندسی سیستمهای انرژی
- در طراحی سیستمهای انرژی، از وات متر برای اندازهگیری توان در نقاط مختلف سیستمهای الکتریکی استفاده میشود تا اطمینان حاصل شود که سیستم به درستی کار میکند و در سطح بهینه عمل میکند.
وات مترها معمولاً در انواع آنالوگ و دیجیتال وجود دارند و بسته به نیاز کاربردی میتوانند ویژگیهای مختلفی داشته باشند، مانند نمایش توان در واحد وات، کیلووات یا مگاوات.
طریقه نصب وات متر در مدار چگونه است ؟
برای نصب وات متر در مدار، ابتدا باید مشخص کنید که سیستم شما جریان متناوب (AC) یا جریان مستقیم (DC) است، زیرا نصب وات متر در این دو نوع سیستم متفاوت است. در سیستمهای AC، وات متر معمولاً باید بهصورت سری با بار (Load) در مدار قرار گیرد، بهطوریکه جریان از آن عبور کند، و اتصال ولتاژ آن بهصورت موازی با بار انجام میشود تا ولتاژ سیستم را اندازهگیری کند. در سیستمهای DC، نصب مشابه است اما برای اطمینان از صحت اندازهگیریها باید به قطبیت صحیح ولتاژ و جریان توجه ویژهای داشت. پس از نصب، باید مطمئن شوید که وات متر به درستی کالیبره شده و مطابق با مشخصات مدار عمل میکند.
راهنمای خرید وات متر:
در بین دستگاه های مختلف اندازه گیری برق كه امروزه مورد استفاده قرار می گیرند دستگاه وات متر کاربرد فراوانی دارد که جهت اندازه گیری و نمایش توان مصرفی در عیب یابی سیستم های الکترونیکی در صنایع مخابرات، برق و الکترونیک و خانگی استفاده می شود.
نکات کلیدی مهم جهت خرید وات متر:
- مقدار حداقل و حد اکثری نمایش وات
- دقت نمایش
- سایز دستگاه
- نوع نمایشگر آنالوگ یا دیجیتال
- قابلیت اتصال به کامپیوتر
کلیه محصولات موجود در مجموعه تکنیکس الکترونیک علاوه بر دارا بودن کلیه ویژگی های ذکر شده دارای ضمانت یکساله تعمیرات هستند.

